Rozwód - co warto wiedzieć

Którędy po rozwód?

Nie ulega wątpliwości, że liczba rozwodów wciąż rośnie, jeżeli i Państwo znaleźli się w tej sytuacji warto dowiedzieć się z czym będziemy mieli do czynienia. 

Rozwód jest postępowaniem procesowym, którego pismem inicjującym jest pozew złożony do sądu okręgowego właściwego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków. W pozwie należy wskazać czego się domagamy. Pierwszym żądaniem jest zazwyczaj rozwiązanie małżeństwa stron postepowania przez rozwód. Może to nastąpić zarówno bez orzekania o winie, z winy obojga stron, bądź z winy jednej ze stron.

Co z winą za rozpad związku małżeńskiego?

Pamiętajmy przy tym, że nie ma znaczenia, które z małżonków jest „bardziej” winne, sąd nie stopniuje zawinienia. Może zatem mieć miejsce sytuacja, w której jeden z małżonków notorycznie dopuszczał się zdrady drugiej strony, ten drugi zaś w przypływie emocji dopuścił się „jednorazowej” zdrady. Wszystkie te zachowanie zostały potwierdzone przed sądem naprowadzonymi w toku postępowania dowodami. Jakiego rozstrzygnięcia w sprawie mogłyby spodziewać się strony? Otóż, jak wspomniano wyżej, stopień przyczynienia nie ma znaczenia, nawet jeżeli jeden z małżonków przyczynił się w stopniu znacznym do rozpadu małżeństwa, drugi zaś jedynie w niewielkim stopniu zawinił. Sąd z dużym prawdopodobieństwem orzeknie winę obojga stron. Czy ustalenia w zakresie winy mają znacznie? Z pewnością, od nich bowiem zależą poniekąd przesłanki orzeczenia obowiązku alimentacyjnego na drugiego z małżonków.

O czym jeszcze należy pamiętać ?

Wróćmy do żądań pozwu. Oczywistym jest, że żądania te zależą w głównej mierze od specyfiki danej sprawy, tego czy strony posiadały dzieci, czy z uwagi na gwałtowne zachowanie jednego z małżonków należy rozważyć jego eksmisję itp. Odwołując się zatem do obecnych regulacji prawnych należy wskazać, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Przy czym rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Zakres orzekania sądu w sprawach o rozwód regulują przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w tym m.in. :

Art.  56.  [Rozwód]

§  1.  Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.
§  2.  Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
§  3.  Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Art.  57.  [Wina rozkładu pożycia]

§  1.  Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
§  2.  Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Art.  58.  [Inne rozstrzygnięcia sądu rozwodowego]

§  1.  W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§  1a.  W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
§  1b.  Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.
§  2.  Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.
§  3.  Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
§  4.  Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Czy mogę wrócić do poprzedniego nazwiska?

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który w skutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

Jeżeli mają Państwo pytania, zapraszamy do współpracy !